9.1 Risicomanagement bij Dudok Wonen.
Net als elke organisatie heeft Dudok Wonen te maken met risico’s. De manier waarop we hiermee omgaan, noemen we risicomanagement. Risicomanagement is te omschrijven als het effectief omgaan met onzekere gebeurtenissen. Dit op een manier die de kans op negatieve effecten vermindert en inspeelt op positieve effecten.
In het Risicomanagementbeleid is beschreven hoe we ons risicomanagement hebben opgebouwd en ingericht. Het geeft ons inzicht in de belangrijkste situaties, die de doelstellingen van de organisatie kunnen beïnvloeden. Hier spelen we effectief op in met het nemen van beheersmaatregelen. In 2019 is het risicomanagementbeleid van Dudok Wonen geactualiseerd en opnieuw vastgesteld. Hierbij zijn de definities en uitgangspunten uit 2011 aangescherpt en actueler geformuleerd.
De definitie van ‘risico’
Dudok Wonen hanteert deze definitie van een risico:
Een risico is een mogelijke gebeurtenis die impact, positief of negatief, heeft op het bereiken van de doelen.
Het element ‘mogelijke’ is van belang. We weten immers niet óf en zo ja wanneer een gebeurtenis zich voordoet. De vervolgactie is dan om te bepalen welke impact de gebeurtenis heeft. Dit wordt uitgedrukt geld, tijd, personele inzet, imago, enzovoort.
De gebeurtenis en de impact kunnen positief en negatief zijn. We bekijken risico’s dus niet alleen vanuit de negatieve kant, de bedreigingen. Ook de positieve kant, de kansen, belichten we. Dit is een bredere benadering van risico’s dan voorheen. Dit is nodig om alle doelen van Dudok Wonen te kunnen realiseren, zonder de continuïteit van de organisatie in het geding te laten komen.
risico’s zijn bedreigingen én kansen
Doelen van het risicobeleid
Dit zijn de doelen van het risicobeleid binnen Dudok Wonen:
- een beheersingskader vormen voor gebeurtenissen die het behalen van de doelen, strategie realisatie en het functioneren van de verschillende processen (kunnen) beïnvloeden;
- leren van positieve en negatieve ervaringen die impact hebben gehad op de organisatie en de doelstellingen;
- open en transparant communiceren over de afgewogen risico’s en de getroffen maatregelen;
- risicomanagement en risicobewustzijn als integraal onderdeel bestempelen van ieders werk bij Dudok Wonen;
- voorbereid zijn op en het mogelijk voorkomen van gebeurtenissen en incidenten met een impact op de realisatie van doelen en strategie en de efficiënte inrichting en werking van processen en dienstverlening.
Nieuwe rapportagetool
In 2019 is een nieuwe rapportagetool ingezet. Deze tool maakt de periodieke voortgangsrapportage op risicobeheersing prominenter onderdeel van de planning- en controlcyclus. Dit betekent dat we meer gestandaardiseerd en dus herkenbaarder en planmatiger rapporteren. De uniforme risicovoortgangsrapportage is breed inzetbaar: gedetailleerd per afdeling of proces en opgeschaald tot een organisatiebreed niveau.
Het three lines of defence-model
In afgelopen jaren is gewerkt het aan steeds verder opbouwen van het ‘three lines of defence’-model. Dit model zorgt voor een adequate inrichting van het risicomanagement. Afhankelijk van de omvang en complexiteit van organisaties wordt de inrichting bepaald. Bij Dudok Wonen hebben we de three lines of defense zo ingericht:
- De first line of defence bestaat uit de risico-eigenaren. Deze definiëren maatregelen die getroffen moeten worden en zorgen voor het inzetten van maatregelen wanneer dat kan en/of nodig is. Ook vertonen ze voorbeeldgedrag aan de medewerkers.
- De second line of defence is verantwoordelijk voor het opzetten en bewaken van de integrale risicomanagementaanpak: van de jaarlijkse risicosessie, overall analyse tot het bewaken van de beheersing van de toprisico’s.
- De third line of defence verzorgt de onafhankelijke audit op de werking van het risicomanagementsysteem. Deze rol wordt vervuld door de organisatiecontroller en de externe accountant.
In 2019 werkten we vooral aan het verder uitwerken van de rollen in de eerste lijn. Dit zetten we voort in 2020.
Inventarisatie van risico’s en beheersmaatregelen
Jaarlijks inventariseren we de belangrijkste risico’s opnieuw in een risico-inventarisatiesessie. Hierbij worden de benoemde risico’s voorgelegd en gescoord op de kans dat een risico zich voordoet en de impact die ontstaat voor Dudok Wonen als het risico zich voordoet.