Huurders betrekken bij ons dagelijks werk doen we op verschillende manieren. Voor participatie bestaan wettelijke kaders. Maar die leiden in de praktijk niet vanzelf tot een brede bewonersparticipatie. En ze zorgen er ook niet voor dat we onze bewoners en woningzoekenden leren kennen. Daarnaast hebben we steeds vaker te maken met bewoners met een sociaal kooparrangement – en daarvoor bestaan geen wettelijke inspraakbevoegdheden.

Hoe komen we dan samen met bewoners tot meer instrumenten van bewonersparticipatie? In 2017 stelden we hiervoor een participatieprogramma op. Dit leidde in 2018 tot het participatieprogramma ‘Nieuwe vormen van verbinding’. Het is een vervolg op het programma uit 2017. In 2019 gaven we hier vervolg aan. Dat deden we zo:

• We verstevigden de verbinding met onze kopers. Dit deden we in de eerste plaats door onze nieuwe, huidige en vertrekkende eigenaar-bewoners structureel om informatie te vragen. Daarnaast werken we verder aan de informele participatie van onze kopers door kwalitatief onderzoek te doen naar beleidsonderwerpen. Dit doen we onder meer via groepsgesprekken en interviews.
• We organiseerden een complexschouw aan de Betje Wolfflaan samen met de gemeente en bewoners.
• We organiseerden 2 succesvolle Samen Vooruit Labs over online dienstverlening en nieuwbouw: thuis in je nieuwe huis.
• We maakten een boottocht met onze Huurders Belangen Vereniging en bewonerscommissies om hen te bedanken voor hun inzet. Bovendien kregen alle bewonerscommissies een voucher van € 1.000 te besteden aan leefbaarheid in hun complex.

Goed overleg met een sterke Huurders Belangen Vereniging (HBV): dat vinden we belangrijk. Om te horen of we de juiste bijdrage leveren aan de samenleving én om daar verantwoording over af te leggen.

Het afgelopen jaar is de samenwerking met de HBV verder verbeterd. We hebben de samenwerking als constructief, open en plezierig ervaren. De adviezen van de HBV waren waardevol. Binnen onze mogelijkheden hebben we geprobeerd hieraan tegemoet te komen. Maar ook de overleggen zelf verliepen in een constructieve en prettige sfeer. De HBV bleef goed naar de belangen van huurders kijken en stond tegelijkertijd open voor de dilemma’s waar Dudok Wonen soms mee te maken krijgt.

Wij scheppen de randvoorwaarden om tot een sterke en professionele huurdersorganisatie te komen. Dat deden we zo in 2019:

• We stelden een budget van €40.000 beschikbaar, zoals afgesproken in de Samenwerkingsovereenkomst. Hiermee kon de HBV onder andere bestuurskosten, advieskosten en correspondentiekosten bekostigen.
• We stelden een vergaderruimte in ons kantoorpand De Melkfabriek beschikbaar aan de HBV voor overleg en opslagruimte, onder meer voor de financiële administratie.

Wij voeren overleg met de HBV over alle onderwerpen die voor de huurders van Dudok Wonen van belang zijn. In 2019 hadden we 5 keer regulier overleg. We spraken onder meer over:

• huurverhoging;
• visie op dienstverlening
• visie op duurzaamheid;
• de situatie van de balkons bij een van onze appartementencomplexen;
• Bewoner & Onderhoud.

Daarnaast hadden we meerdere themaoverleggen. Hier spraken we over deze onderwerpen:

• onderlinge samenwerking;
• huurverhoging;
• activiteitenplannen en prestatieafspraken;
• begroting 2020 en verkoop;
• startkwaliteit van woningen bij verhuur;
• duurzaam bewonersgedrag;
• de vernieuwing van onze Samenwerkingsovereenkomst.

Op dit moment zijn er 12 bewonersgroepen waarmee we actief samenwerken. Dat doen we in 12 van de 241 complexen. Deze bewonersgroepen praten en denken mee over wat er in hun complex gebeurt. Bijvoorbeeld op het gebied van leefbaarheid, onderhoud of servicekosten. De bewonersgroep kan een huurdersvereniging zijn, een woongroep of een bewonerscommissie. We vergaderen minimaal één keer per jaar met iedere bewonersgroep. Met sommige groepen voeren we vaker overleg. Bijvoorbeeld bij renovatie of nieuwbouwontwikkelingen. Om deze commissies te danken voor hun vrijwillige inzet hebben we dit jaar een boottocht georganiseerd.

In 2019 is één geschil bij de Geschillenadviescommissie ingediend. Een aantal huurders had namelijk een klacht over hun bergingen. Doordat bergingen niet bruikbaar waren vanwege wateroverlast, werd om een tijdelijke huurverlaging gevraagd. Ook vroegen de huurders om een tegemoetkoming in de kosten voor waterschade aan spullen die in de berging stonden. De Geschillenadviescommissie adviseerde ons om alle huurders van dit complex te compenseren met een tijdelijke huurkorting. Dit advies hebben we overgenomen. De overige klachten handelden we af in overleg met de huurders.

Gemeenten zijn belangrijke partners bij het bereiken van onze doelstellingen op het gebied van volkshuisvesting. We voeren dan ook regelmatig overleg met de gemeenten Hilversum en Gooise Meren - zowel bestuurlijk als ambtelijk. We dienden ons activiteitenplan in bij de gemeenten Gooise Meren en Hilversum. Ook dienden we dit jaar voor het eerst een activiteitenplan in bij de gemeente Almere. Doel van dit plan is bijdragen aan de lopende verkenning van een duurzame samenwerking tussen Dudok Wonen en Almere. Het activiteitenplan geeft inzicht in onze plannen en doelen voor 2020 tot en met 2024.

In het afgelopen jaar werkten we in Hilversum samen met de andere partijen aan de realisatie van de prestatieafspraken. In het laatste kwartaal van 2019 evalueerden we de afspraken en stelden we de Jaarschijf voor 2020 vast. We realiseerden bijna alle afspraken en liggen op koers om meerjarige afspraken te halen. Gemeente, corporaties en huurdersorganisaties kwamen tijdens het laatste bestuurlijk overleg met elkaar overeen om de prestatieafspraken te verlengen tot en met einde 2021. Dit geeft ons elkaar voldoende tijd om de nieuwe Omgevingsvisie te verwerken in onze Activiteitenplannen als aanzet voor nieuwe prestatieafspraken. Deze Omgevingsvisie is de nieuwe lokale Woonvisie die Hilversum in 2020 hoopt op te stellen en vast te stellen.

Daarnaast werd in 2019 duidelijk dat Hilversum zich opmaakt voor een schaalsprong in de ruimtelijke ontwikkeling. Hilversum gaat mogelijk deel uitmaken van de Sleutelgebieden binnen de Metropoolregio Amsterdam. Eind 2020 is waarschijnlijk duidelijk hoe de schaalsprong er voor de stad globaal uit gaat zien en wat de corporaties daarin kunnen betekenen en verwachten.

Een greep uit de resultaten die we met elkaar in Hilversum bereikten in 2019:

• De Hilversumse corporaties maakten 3 activiteitenplannen. Op basis van deze plannen ziet het ernaar uit dat de omvang van de sociale huurvoorraad op peil blijft in 2020, zoals afgesproken in de prestatieafspraken.
• We brachten de doorstroom uit sociale huurwoningen op gang door het toepassen van de voorrangsregels, het inzetten van de wooncoach en het gericht toewijzen bij de eerste verhuur van nieuwbouwwoningen.
• We ondertekenden het Hennepconvenant en het Convenant Vroeg er op Af samen met gemeente Hilversum, De Alliantie, en Gooi en Omstreken. Samen kunnen we op deze manier mensen met schulden sneller en beter helpen.
• We voldoen aan de taakstelling om statushouders te huisvesten.
• Het project Wooncoach voerden we uit en rolden we breed en structureel uit in de regio.
• We liggen als corporaties op schema met het verduurzamen van ons totale bezit richting gemiddeld label B voor einde 2021.
• Over nieuwe kansen voor ontwikkeling van sociale huurwoningen en concrete ontwikkelprojecten overlegden we veel met de gemeente Hilversum.
• Daarnaast zijn we met de gemeente Hilversum in gesprek over eventuele overname van woonwagenkamp De Egelshoek.

In maart 2019 deed het college van Gooise Meren een procesvoorstel voor een doorstart van de prestatieafspraken. Onderdeel van dit procesvoorstel was het opsplitsen van de prestatieafspraken in gezamenlijke kaderafspraken en productieafspraken per corporatie.

Alle partijen ondertekenden de kaderafspraken op 1 oktober 2019. Over de productieafspraken is nog geen overeenstemming. De voorgestelde aanpassingen die we maakten in het activiteitenplan, zijn door de gemeente afgewezen. De gemeente sluit ons uit voor de ontwikkeling van sociale huurwoningen op gemeentegrond zolang er geen prestatieafspraken met ons zijn gemaakt.

Om uit deze impasse te komen, hebben we een uitspraak van de Minister nodig. Dit concludeerden wij in het Bestuurlijk Overleg van 20 december 2019. In januari 2020 hebben Gooise Meren en Dudok Wonen een verzoek tot geschilbeslechting bij de Minister ingediend. We verwachten dat de uitspraak van de Minister de kans vergroot om alsnog tot afspraken te komen.

We realiseren ons eerste bouwproject in Almere: gebouw De Driehoek in Almere Poort. De bouw vordert. In dit project willen we reguliere sociale huurappartementen en tijdelijke huurcontracten met ons In Between Places concept aanbieden. In 2019 sloten we met de gemeente de koopovereenkomst van de grond.

In de gemeente Almere waren enkele bestuurlijke wisselingen. Deze leverden geen vertraging op in de ontwikkeling van De Driehoek. Het leidde echter wel tot vertraging in het vaststellen van de nieuwe Woonvisie en het sluiten van de prestatieafspraken tussen de gemeente, lokale huurdersorganisaties en Almeerse corporaties. We verwachten in 2020 in elk geval (prestatie)afspraken te kunnen maken over gebouw de Driehoek. Ook verkennen we eventuele verdere duurzame samenwerking in 2020. Dan is ook de nieuwe Woonvisie van Almere vastgesteld, met daarin de opgave voor betaalbaar wonen.

We zoeken de samenwerking met onze lokale partners op gemeenteniveau. Veel onderwerpen bespreken we ook op regionaal niveau met de regio Gooi en Vechtstreek. Begin 2017 is de regionale woonvisie vastgesteld. Deze woonvisie is de basis voor diverse onderwerpen op regionaal niveau:

We stemmen veel af met onze lokale partners op gemeenteniveau. Veel onderwerpen bespreken we ook op regionaal niveau met de regio Gooi en Vechtstreek. Begin 2017 is de regionale woonvisie vastgesteld. Deze woonvisie is de basis voor diverse onderwerpen op regionaal niveau:

• De nieuwe Regionale Huivestingsverordening Gooi en Vechtstreek is ingegaan op 1 juli 2019.
• In mei 2019 hebben alle betrokken partijen het regionale convenant Huisvesting Maatschappelijke Doelgroepen ondertekend.
• In 2019 maakten we afspraken over het project wooncoach, zodat dit in de hele regio gaat lopen.
• We onderzochten de mogelijkheid van regionale samenwerkingsafspraken tussen gemeenten, corporaties en huurdersorganisaties.
• Het is niet gelukt om een regionale verordening middenhuur te realiseren. Gemeente Hilversum werkt aan een lokale verordening middenhuur.

De woningcorporaties uit de regio overleggen regelmatig met elkaar op bestuurlijk, beleids- en uitvoeringsniveau. Het resultaat is een collegiale samenwerking met ruimte voor diversiteit, gericht op het versterken van de collectieve bijdrage aan de opgaven. De samenwerking met partners in zorg en welzijn zorgt ervoor dat we betere dienstverlening kunnen bieden aan bewoners die om verschillende redenen kwetsbaar zijn.

De samenwerking met Amaris en Habion was succesvol bij de totstandkoming van gebouw Rubina in project Nieuw Zuid. Hier realiseerden we 46 appartementen voor ouderen die (tijdelijk) veel zorg nodig hebben vanwege een fysieke beperking.

In 2019 lieten we voor de vierde keer de maatschappelijke visitatie uitvoeren. Het onderzoek ging over de periode 2014-2018. De visitatiecommissie beschrijft ons als een ambitieuze, eigenzinnige en innovatieve maatschappelijke ondernemer. We zijn blij dat we het werk van de afgelopen terug zien in de waardering van onze stakeholders, bijvoorbeeld over het In Between Places concept, ons aanbod van betaalbare vrije sectorwoningen en het huisvesten van kwetsbare doelgroepen. Heel erg tevreden zijn wij met de verbetering van de waardering door onze huurdersbelangenvereniging. Samen met de HBV hebben we hier hard aan gewerkt.

De visitatiecommissie geeft ons ook een spiegel op ons verkoopbeleid. Ze constateert dat het begrip voor de doelstelling van onze koopproducten bij de belanghebbenden ten opzichte van eerdere jaren niet is verbeterd. Dat nemen we ter harte en we zullen meer en op andere wijzen het gesprek aangaan over dit in onze ogen belangrijke aanbod aan woningzoekenden. Daarnaast concludeert de visitatiecommissie nog twee verbeterpunten:

• Stappen maken in de verduurzaming richting label B. De afgelopen jaren stond erfgoedbehoud met name centraal in onze renovatieprogramma’s. Zo renoveerden we ruim 550 woningen in de Bloemenbuurt in Hilversum. Vanaf 2019 ligt de prioriteit op verduurzaming. Naast verduurzaming bij renovatie staat dit thema ook centraal in onze nieuwbouwprojecten.
• Verantwoording over vermogensinzet. De afgelopen jaren hebben we getracht om de inzet van ons vermogen te verantwoorden aan de hand van inzicht in het maatschappelijk budget. Dat is niet gelukt. Inmiddels zijn we gestart om het gesprek met stakeholders op andere manier te voeren over de inzet van het maatschappelijk budget. Hierover las u ook al in paragraaf 4.3.

Het volledige visitatierapport is te lezen op onze website.